Natuurgebied Leeuwenhorst
Door Kees Verweij
Wie van Noordwijk naar Noordwijkerhout rijdt of omgekeerd, doorkruist op een gegeven moment een bosrijk gebied, dat bekend staat als het landgoed Leeuwenhorst. Voor velen is dit
een aangenaam recreatiegebied, waar zowel jong als oud met plezier kan wandelen, naar vogels kijken of met de hond kan struinen.
We kunnen ons terecht gelukkig prijzen met zo'n mooi terrein, want in onze directe omgeving zijn de meeste bossen gekapt en omgevormd tot bollengrond. In het voorjaar bieden deze
bollenvelden een mooie aanblik, maar het grootste deel van het jaar zijn ze behoorlijk saai en valt er weinig te genieten. Uitgebreid bosgebied op de strandwal Leeuwenhorst maakte vanouds
deel uit van een veel groter bosgebied, ruwweg lopend vanaf Haarlem tot aan Den Haag.
In de loop van de tijd werden steeds meer stukjes bos ontgonnen en raakte het gehele gebied behoorlijk versnipperd. Dit gold met name voor de 19e eeuw, toen de bollenteelt sterk in opkomst
was. Alleen waar adellijke lieden hun buitenplaatsen hadden gesticht, bleven deze beboste gebieden goeddeels gespaard. Rond Noordwijk is dit bijvoorbeeld het geval met de buitenplaatsen
Offem en Calorama en in Lisse met Keukenhof.
Leeuwenhorst was ook reeds lange tijd in adellijke handen en kon dat tot in de 20e eeuw blijven. Het gebied van Leeuwenhorst is grotendeels op een zogenaamde strandwal gelegen, een oude
duinenrij, eertijds door de zee opgeworpen. Zowel aan de west- als aan de oostzijde loopt het gebied af naar de zogenaamde strandvlakten. Deze gebieden waren veel vochtiger en slechts
voor veeteelt te gebruiken. De wegen in dit gebied, zoals de Gooweg, lopen bijna allemaal, op enkele dwarsverbindingen na, over het hoogste en droogste gedeelte, namelijk de strandwal.
Leeuwenhorst zou je in driëen kunnen verdelen: het gebied rond het buitenhuis Dijckenburch, het gebied Nieuw Leeuwenhorst van de Stichting het Zuid-Hollands Landschap en het gebied
Klein Leeuwenhorst, dat vooral ten oosten van de Gooweg ligt met inbegrip van het terrein, waar vroeger de Abdij Leeuwenhorst was gelegen. Verder zijn er nog enige particulieren die hun
optrek in dit gebied hebben.